การออกกำลังกายหลังผ่าตัดเปลี่ยนข้อสะโพก

แนวทางการออกกำลังกายของผู้ป่วยเปลี่ยนข้อสะโพกเทียม

การออกกำลังกายเป็นประจำจะช่วยให้สะโพกกลับไปขยับเคลื่อนไหวได้ตามปกติและการค่อยๆกลับไปทำกิจกรรมชีวิตประจำวันได้เป็นสิ่งสำคัญที่จะทำให้คนไข้ฟื้นตัวได้เต็มที่ แพทย์ผ่าตัดและนักกายภาพจะแนะนำให้ปฏิบัติ20-30นาที 2-3ครั้งต่อวันระหว่างช่วงฟื้นตัว และอาจแนะนำให้ทำท่าดังนี้

Early Postoperative Exercises

การออกกำลังในช่วงแรกหลังผ่าตัดสำคัญมากในการเพิ่มการไหลเวียนของเลือดที่ขาและเท้าเพื่อป้องกันเลือดแข็งตัว และการเพิ่มความแข็งแรงของกล้ามเนื้อเพื่อให้สะโพกใช้งานได้ดีก็เป็นเรื่องที่สำคัญ คนไข้อาจจะเริ่มทำกายภาพเลยหลังออกจากห้องผ่าตัดมาอยู่ในห้องพักฟื้นช่วงสั้นๆ มันอาจจะไม่สะดวกในช่วงแรกและการทำกายภาพเหล่านี้จะช่วยให้คนไข้ฟื้นตัวเร็วขึ้นและลดความเจ็บปวดหลังผ่าตัดได้ การออกกำลังกายนี้ควรจะทำขณะที่นอนพักและกางขาออกด้วย
กระดกข้อเท้า (Ankle Pumps)
ค่อยๆกระดกปลายเท้าขึ้นลง วันละหลายๆครั้งให้บ่อยที่สุดทุก5-10นาที สามารถเริ่มทำได้ทันทีหลังผ่าตัดเสร็จและทำไปเรื่อยๆจนกว่าคนไข้จะฟื้นตัวอย่างเต็มที่
 1
หมุนข้อเท้า (Ankle Rotations)
ขยับหมุนข้อเท้าเข้ามาด้านในและไปด้านนอก วนเข้าและออก อย่างละ5รอบ ทำซ้ำ 3-4ครั้งต่อวัน
 A00303F02
งอเข่าบนเตียง (Bed-Supported Knee Bends)
ค่อยๆเลื่อนสนเท้าเข้าหาสะโพก งอเข่า และยังวางเท้าไว้บนเตียง อย่าให้เข่าหุบเข้า
ทำครั้งละ 10 รอบ วันละ3-4 ครั้ง
 A00303F03
เกร็งสะโพก (Buttok Contractions)
เกร็งกล้ามเนื้อสะโพกและเกร็งค้างไว้ นับ1-5 ทำครั้งละ 10 รอบ วันละ 3-4ครั้ง
 A00303F04
กางสะโพก (Abduction Exercise)
นอนกางขาโดยค่อยๆเลื่อนขาออกไปข้างลำตัวให้กว้างที่สุดเท่าที่จะกว้างได้และเลื่อนกลับ
ทำครั้งละ 10 รอบ วันละ 3-4ครั้ง
 A00303F05
ฝึกกล้ามเนื้อต้นขา (Quadriceps Set)
กระชับกล้ามเนื้อต้นขาโดยพยายามเหยียดขาตรง เกร็งเข่าค้างไว้ 5-10วินาที
ทำซ้ำ 10 รอบ ทุกๆ 10 นาที ทำไปเรื่อยๆจนกว่าต้นขาจะล้า
 A00303F06
ยกขาเหยียดตึง (Straight Leg Raises)
กระชับกล้ามเนื้อต้นขาโดยเหยียดขาตรงและยกขาสูงประมาณ1ไม้บรรทัดจากที่นอน ยกค้างไว้5-10วินาที ค่อยๆวางลง
ทำซ้ำ จนกว่าต้นขาจะล้า
 A00303F07

ฝึกยืน (Standing Exercise)

หลังผ่าตัด คนไข้จะต้องฝึกลงจากเตียงและสามารถยืนได้ คนไข้อาจจะต้องได้รับการช่วยเหลือเพราะอาจจะเวียนหัว มึนงงบ้าง ในช่วงแรกๆที่เริ่มยืน เมื่อแข็งแรงมากขึ้น ก้จะสามารถยืนได้ด้วยตัวเอง และคอยระวังทุกครั้งโดยการหาราวจับไว้ใกล้ๆเพื่อป้องกันการล้ม
ยืนยกเข่า (Standing Knee Raises)
ยืนและยกขาข้างที่ผ่าขึ้นมาสูงไม่เกินเอว ค้างไว้แล้วนับถึง2หรือ3 และวางขาลง
ทำซ้ำ10รอบ 3-4ครั้งต่อวัน
 A00303F08
ยืนกลางสะโพก (Standing Hip Abduction)
ยืนตรงให้ สะโพก เข่า ปลายเท้า ชี้ตรงไปข้างหน้า เหยียดขาตรงและกางขาออกไปด้านข้าง ค่อยๆหุบขาลงจนเท้าเหยียบพื้น
ทำซ้ำ10รอบ วันละ 3-4ครั้ง
 A00303F09
ยืนเหยียดสะโพก (Standing Hip Extensions)
ยกขาที่ผ่าไปด้านหลัง พยายามทำให้หลังตรง ค้างไว้โดยนับถึง2หรือ3วางเท้าแตะพื้น
ทำซ้ำ10รอบ วันละ 3-4ครั้ง
 A00303F10

การเดินและกิจกรรมที่ทำได้ในช่วงแรก

หลังจากผ่าเสร็จ คุณจะสามารถเริ่มเดินช่วงสั้นๆได้ในโรงพยาบาลและปฏิบัติกิจวัตรประจำวันเบาๆ การทำกิจกรรมดังต่อไปนี้จะช่วยให้กล้ามเนื้อสะโพกฟื้นฟูความแข็งแรงและการขยับใช้งาน
เดินด้วยWalker และลงน้ำหนักเต็มฝ่าเท้า
ยืนตรงให้สบายและบาลานซ์น้ำหนักลงบนWalkerหรือไม้ค้ำยันให้เท่าๆกัน ขยับWalkerและไม้ค้ำยันไปด้านหน้าช่วงสั้นๆ และก็ขยับตัวตามไปโดยยกขาข้างที่ผ่าตัดเพื่อให้ส้นเท้าลงพื้นก่อน และค่อยเลื่อนตัวไป โดยเข่าและข้อเท้าจะงอและวางเท้าทั้งสองลงบนพื้น เมื่อก้าวครบแล้วก็ขยับWalkerไปข้างหน้าอีกครั้ง เข่าและสะโพกก็จะเคลื่อนที่ไปข้างหน้าตามstep แต่ต้องจำไว้ว่า ส้นเท้าข้างแรกต้องแตะพื้นก่อนจนวางเท้าอย่างมั่นคงแล้วค่อยก้าวเท้าอีกข้างตามมา พยามเดินให้ราบรื่นที่สุดเท่าที่จะทำได้ อย่าเร่งรีบ เมื่อกล้ามเนื้อแข็งแรงและทนทานเพิ่มมากขึ้น คนไข้อาจใช้เวลาฝึกเดินมากขึ้น และคนไข้จะค่อยๆสามารถลงน้ำหนักที่เท้าได้เพิ่มมากขึ้นตามลำดับ
เดินด้วยไม้เท้าหรือไม้ค้ำยัน
ในช่วงหลายอาทิตย์แรกจะใช้Walkerบ่อยๆเพื่อช่วยให้คนไข้ทรงตัวและป้องกันหกล้ม ไม้เท้าหรือไม้ค้ำยันจะใช้อีกหลายอาทิตย์จนกว่าจะแข็งแรงเต็มที่และการทรงตัวกลับมาเป้นปกติ ใช้ไม้เท้าและไม้ค้ำยันในข้างที่ไม่ได้ผ่าตัด คนไข้จะสามารถใช้ไม้เท้าหรือไม้ค้ำยันได้ก็ต่อเมื่อสามารถยืนและทรงตัวได้โดยไม่ใช้Walker และสามารถทิ้งน้ำหนักลงบนเท้าสองข้างแบบเต็มที่แล้ว และไม่ต้องลงน้ำหนักที่มือขณะใช้Walker
การขึ้นบันไดและลงบันได
ความสามารถในการขึ้นและลงบันไดต้องใช้ทั้งความยืดหยุ่นและความแข็งแรง ในช่วงแรกคนไข้จะต้องใช้ราวจับเพื่อช่วยพยุงและขึ้นบันไดเพียงครั้งละ1ขั้นเท่านั้น ให้ขึ้นบันไดด้วยขาข้างดีที่ไม่ได้ผ่าตัดและลงด้วยขาข้างที่เพิ่งผ่าตัดมา จำไว้ว่า “ดีขึ้น-เลวลง”
คนไข้อาจต้องมีคนช่วยพยุงจนกว่าความแข็งแรงและการเคลื่อนไหวกลับมามากที่สุด การขึ้นบันไดเป็นกิจกรรมที่เพิ่มความแข็งแรงและความทนทานได้ดีมาก อย่าขึ้นบันไดที่มีความสูงของบันไดมากกว่าขั้นบันไดปกติ และใช้ราวจับเพื่อช่วยพยุงทุกครั้ง

A00303F11

 

Screen Shot 2559-12-07 at 7.56.45 PM

Comments

comments

ใส่ความเห็น

อีเมล์ของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องที่ต้องการถูกทำเครื่องหมาย *

*

คุณอาจจะใช้ป้ายกำกับและคุณสมบัติHTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>