หมอนรองข้อฉีกขาด

หมอนรองข้อฉีกขาด (Meniscal Tears)

 

เข่าเป็นข้อต่อที่ใหญ่ที่สุดในร่างกายและซับซ้อนมากที่สุดด้วย มันจะมีแนวโน้มที่จะได้รับบาดเจ็บได้ง่ายเพราะมีการใช้งานมากเกินไป และเพราะว่าเข่าประกอบด้วยหลายส่วนมาก ความผิดปกติจึงเกิดขึ้นได้หลายส่วน

หมอนรองข้อฉีกขาดเป็นหนึ่งในการบาดเจ็บข้อเข่าที่พบได้บ่อยที่สุด นักกีฬาโดยเฉพาะคนที่เล่นกีฬาที่ต้องมีการปะทะมีความเสี่ยงที่จะเกิดหมอนรองข้อฉีกขาด อย่างไรก็ตาม คนทุกเพศทุกวัยก็มีโอกาสเกิดหมอนรองข้อฉีกขาดได้ เมื่อคนพูดถึงเส้นเอ็นในเข่าฉีกขาด พวกเขามักอ้างถึงหมอนรองข้อฉีกขาดด้วย

โครงสร้างเข่าปกติ

meniscus

กระดูก3ส่วนมาประกอบกันเป็นข้อเข่า : กระดูกต้นขา(thighbone) , กระดูกแข้ง(shinbone) และสะบ้า (kneecap) โดยสะบ้าจะอยู่ด้านหน้าของข้อเข่าเพื่อเป็นเหมือนเกราะป้องกัน

กระดูกอ่อนรูปลิ่ม2ชิ้นอยู่ระหว่างกระดูกต้นขาและกระดูกหน้าแข้งทำหน้าที่เหมือนตัวรับแรงกระแทก เรียกว่าหมอนรองข้อ เหนียวและคล้ายยางเพื่อช่วยรองรับข้อต่อและทำให้เข่ามั่นคง

คำอธิบาย (Description)

หมอนรองข้อฉีกขาดได้หลายวิธี การฉีกขาดจะดูจากลักษณะที่มันฉีกและตำแหน่งที่เกิดขึ้นในหมอนรองข้อ การฉีกขาดทั่วไปจะมีฉีกขาดตามแนวยาว,ขาดเป็นจงอยปากนกแก้ว

meniscus

 

type of  meniscus tears

สาเหตุ(Cause)

หมอนรองข้อฉีกขาดกะทันหันเกิดได้บ่อยในช่วงเล่นกีฬา  นักกีฬาอาจนั่งยองหรือบิดเข่าซึ่งก่อให้เกิดการฉีกขาด การปะทะโดยตรงอย่างเช่นTackleบางครั้งก็มีส่วนให้เกิดหมอนรองฉีกขาดได้เช่นกัน

ผู้สูงอายุมีแนวโน้มที่จะเกิดหมอนรองข้อเสื่อมตามวัย(Degenerative meniscal tears) ผิวข้อแตกและสึกไปตามอายุที่มากขึ้น เนื้อเยื่อที่เก่ามีแนวโน้มที่จะฉีกขาดได้ง่าย เพียงแค่เผลอบิดเข่าเมื่อลุกขึ้นจากเก้าอี้ก็อาจทำให้ฉีกขาดได้

อาการ(Symptom)

เมื่อหมอนรองข้อฉีกคุณอาจจะรู้สึกมีเสียงป๊อกที่เข่า คนไข้ส่วนใหญ่จะยังสามารถเดินได้และนักกีฬาจำนวนมากก็ยังเล่นกีฬาได้แม้หมอนรองข้อจะฉีก  ผ่านไปซัก2-3วันคนไข้จะเริ่มรู้สึกตึงเข่าเพิ่มมากขึ้นและเข่าก็จะเริ่มบวม

อาการหมอนรองข้อฉีกขาดที่พบได้บ่อย

-ปวด

-ตึงและบวม

-เข่าขัดกันหรือเข่าล๊อค

-รู้สึกเหมือนเข่าหลุด

-งอเข่าได้ไม่สุด

ถ้าไม่รับการรักษา ชิ้นส่วนของหมอนรองข้อจะหลวมและเคลื่อนเข้ามาขัดภายในข้อ ทำให้เกิดเข่าเคลื่อน มีเสียงป๊อบหรือเข่าล๊อค

การตรวจทางแพทย์ (Doctor Examination)

การตรวจทางร่างกายและประวัติการรักษา(Physical examination and patient history)

หลังจากคนไข้ได้เล่าอาการและประวัติการักษาแล้ว แพทย์จะตรวจดูที่หัวเข่า แพทย์จะดูความเจ็บปวดตามแนวข้อที่มีหมอนรอง ซึ่งจะเป็นตัวบ่งบอกว่าหมอนรองข้อฉีกขาด

การตรวจดูหมอนรองข้อฉีกขาดหลักๆก็คือการตรวจMcMurray test แพทย์จะงอเข่าและเหยียดเข่าและหมุนเข่า ถ้าคนไข้มีหมอนรองข้อฉีกขาด การเคลื่อนไหวต่างๆเหล่านี้จะมีเสียงClicking เข่าจะมีเสียงแต่ละครั้งที่แพทย์ทำการตรวจแบบนี้

การตรวจถ่ายภาพ (Imaging tests)

แพทย์อาจจะให้คนไข้ไปทำการถ่ายภาพรังสีเพื่อยืนยันการวินิจฉัยเนื่องจากปัญหาที่เข่าต่างๆมีอาการที่คล้ายกัน

X-rays ถึงแม้ภาพX-raysจะไม่แสดงให้เห็นหมอนรองข้อที่ฉีกขาด แต่มันจะแสดงให้เห็นสาเหตุของการปวดเข่าอื่นๆเช่นข้อเข่าเสื่อม

MRI (Magnetic resonance imaging) ภาพMRIจะทำให้เห็นภาพของเนื้อเยื่ออ่อนของข้อเข่าได้ดีขึ้น

 

การรักษา(Treatment)  

การรักษาจะขึ้นอยู่กับรูปแบบการฉีกขาด,ขนาดที่ฉีกและตำแหน่งที่ฉีก

พื้นที่1ใน3ของหมอนรองข้อด้านนอกจะมีเลือดมาหล่อเลี้ยงมาก การฉีกขาดที่ “red zone”จะสมานได้ด้วยตัวเองหรือมักจะซ่อมโดยการผ่าตัด ตัวอย่างของการฉีกแบบนี้จะเป็นการฉีกตามแนวยาว

ในทางกลับกัน พื้นที่2ใน3ของหมอนรองข้อด้านในจะไม่มีเลือดมาเลี้ยง การฉีกขาดใน “white zone”จะไม่สามารถสมานได้ด้วยตัวเองเนื่องจากไม่มีสารอาหารจากเลือดมาหล่อเลี้ยง และมักจะพบว่าผิวข้อบางและสึกแล้ว การฉีกขาดบริเวณนี้มักจะถูกเล็มทิ้งเนื่องจากไม่สามารถสมานติดเองได้

ปัจจัยที่เกี่ยวข้องในการรักษาคือรูปแบบการฉีกขาด,อายุ,ระดับของกิจกรรมที่ทำและการบาดเจ็บอื่นๆที่เกี่ยวข้อง

 

การรักษาแบบไม่ผ่าตัด(Nonsurgical treatment)

ถ้าเกิดการฉีกขาดเล็กน้อยบริเวณขอบของหมอนรองข้อ อาจไม่จำเป็นต้องได้รับการผ่าตัด ตราบเท่าที่ไม่มีอาการแสดงและเข่ายังมั่นคง

RICE.

RICE protocol มีประสิทธิภาพดีกับการบาดเจ็บจากกีฬาเป็นส่วนใหญ่ RICEย่อมาจากRest(พัก),Ice(ประคบเย็น),Compression(พันข้อ)และElevation(ยกขาสูง)

-Rest(พัก) หยุดพักการทำกิจกรรมที่ก่อให้เกิดการบาดเจ็บ แพทย์อาจแนะนำให้ใช้ไม้ค้ำยันเพื่อหลีกเลี่ยงการลงน้ำหนักที่ขา

-Ice(ประคบเย็น) ใช้ถุงเย็นประคบประมาณ20นาที วันละหลายๆครั้ง อย่าประคบน้ำแข็งโดยตรงบนผิวหนัง

-Compression(พันข้อ) เพื่อป้องกันการบวมเพิ่มขึ้นและสูญเสียเลือดให้สวมผ้าพันข้อชนิดยืดหยุ่น

-Elevation(ยกขาสูง) เพื่อลดการบวม ขณะพักให้นอนลง และยกขาให้สูงเหนือระดับหัวใจ

ยาลดอาการอักเสบที่ไม่ใช่สเตรียรอยด์(Non-steroidal anti-inflamatory medicines) ยากลุ่มเดียวกับaspirinหรือibuprofenจะช่วยลดอาการปวดบวมลงได้

การรักษาโดยการผ่าตัด(Surgical treatment)

A00299F12 A00299F11

 

ถ้ารักษาโดยวิธีไม่ผ่าตัดแล้วยังคงมีอาการอยู่ แพทย์อาจแนะนำให้รักษาโดยวิธีผ่าตัดส่องกล้อง

ขั้นตอนผ่าตัด(Procedure) การผ่าตัดโดยวิธีส่องกล้องที่หัวเข่าเป็นการผ่าตัดที่พบได้บ่อย โดยกล้องขนาดจิ๋วจะถูกใส่เข้าไปเพื่อให้มองเห็นสภาพภายในข้อได้ชัดเจนโดยผ่าเป็นช่องแผลเล็กๆและแพทย์จะใส่อุปกรณ์ผ่าตัดขนาดเล็กเข้าไปเพื่อเล็มหรือเย็บซ่อมส่วนที่ฉีกขาด

arthroscope meniscus repairarthroscope meniscus repairrepair 1

 

Picture3

meniscus repair

 

 

การกายภาพฟื้นฟู(Rehabilitation)

หลังผ่าตัดแพทย์อาจใส่เฝือกหรือbraceเพื่อควบคุมการเคลื่อนไหว เมื่อเริ่มเกิดการสมานกันอย่างสมบูรณ์ แพทย์จะเริ่มให้ออกกำลังเพื่อฟื้นฟู คนไข้ควรทำกายภาพเป็นประจำเพื่อฟื้นฟูการเคลื่อนไหวของเข่าและความแข็งแรง โดยเริ่มจากฝึกช่วงการงอเหยียดและฝึกความแข็งแรงเป็นลำดับต่อไป โดยส่วนใหญ่คนไข้สามารถทำได้ที่บ้าน

Screen Shot 2559-12-07 at 7.56.45 PM

 

Comments

comments

ใส่ความเห็น

อีเมล์ของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องที่ต้องการถูกทำเครื่องหมาย *

*

คุณอาจจะใช้ป้ายกำกับและคุณสมบัติHTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>