เส้นเอ็นด้านข้างข้อเข่าฉีกขาด

เส้นเอ็นด้านข้างข้อเข่าบาดเจ็บ (Collateral ligament injuries)

เข่าเป็นข้อต่อที่ใหญ่ที่สุดในร่างกายและซับซ้อนที่สุด และเป็นส่วนที่สำคัญในการเคลื่อนไหวร่างกาย

เส้นเอ็นข้อเข่าจะเชื่อมส่วนของต้นขากับกระดูกขาด้านล่าง เส้นเอ็นอักเสบหรือฉีกขาดเป็นการบาดเจ็บจากกีฬาที่พบได้บ่อย

นักกีฬาที่เล่นกีฬาที่มีการปะทะโดยตรงเช่น ฟุตบอลมีแนวโน้มที่จะได้รับการบาดเจ็บเส้นเอ็นด้านข้างข้อเข่า

 

โครงสร้าง (Anatomy)

ACL

โครงสร้างเข่าปกติ ด้านหน้า

กระดูก3ส่วนมาประกอบกันเป็นข้อเข่า : กระดูกต้นขา(thighbone) , กระดูกแข้ง(shinbone) และสะบ้า (kneecap) โดยสะบ้าจะอยู่ด้านหน้าของข้อเข่าเพื่อเป็นเหมือนเกราะป้องกัน

กระดูกเชื่อมต่อกับกระดูกอื่นด้วยเส้นเอ็น มีเส้นเอ็นหลักๆอยู่4เส้นที่ทำหน้าที่เหมือนเชือกที่แข็งแรงที่จะยึดกระดูกไว้ด้วยกันและทำให้เข่ามั่นคง

เส้นเอ็นไขว้ (Cruciate ligaments)

เส้นเอ็นประเภทนี้จะพบภายในข้อเข่าซึ่งจะวางตัวไขว้กันเป็นรูปตัวx ของเส้นเอ็นไขว้หน้าในด้านหน้าและเส้นเอ็นไขว้หลังในด้านหลัง เส้นเอ็นเหล่านี้จะควบคุมการเคลื่อนที่ไปหน้า-หลังของเข่า

เส้นเอ็นด้านข้าง (Collateral ligaments)

เส้นเอ็นประเภทนี้จะพบที่ด้านข้างของเข่า โดยมี medial collateral ligament(MCL)อยู่ด้านข้างด้านใน เชื่อมกระดูกต้นขาและกระดูกหน้าแข้ง และ lateral collateral ligament(LCL) อยู่ด้านข้างด้านนอกจะเชื่อมกระดูกต้นขาและกระดูกน่อง   เส้นเหล่าเหล่านี้จะควบคุมการเคลื่อนไหวไปด้านข้างของเข่าและคุมต้านการเคลื่อนไหวที่ผิดปกติ

 

คำอธิบาย(Description)

เพราะความแข็งแรงมั่นคงของข้อเข่าจะขึ้นอยู่กับเส้นเอ็นและกล้ามเนื้อรอบๆ มันจึงบาดเจ็บได้ง่าย การปะทะเข่าโดยตรงหรือกล้ามเนื้อหดตัวอย่างรุนแรงเช่นจากการเปลี่ยนทิศทางอย่างรวดเร็วขณะวิ่งจะทำให้เส้นเอ็นบาดเจ็บได้

เส้นเอ็นบาดเจ็บอาจหมายถึงการ”อักเสบ” และมีการวัดระดับความรุนแรง

การบาดเจ็บระดับ 1 (Grade 1 sprains) เส้นเอ็นที่ได้รับบาดเจ็บในระดับ1จะมีการยืดออกเล็กน้อยแต่ยังคงสามารถที่จะช่วยให้ข้อเข่าคงตัวไว้ได้

การบาดเจ็บระดับ2 (Grade 2 sprains) การบาดเจ็บระดับ2จะทำให้เส้นเอ็นยืดจนถึงจุดที่มันหลวม ซึ่งมักจะหมายถึงเส้นเอ็นฉีกขาดบางส่วน

การบาดเจ็บระดับ3 (Grade 3 sprains) การบาดเจ็บระดับนี้ส่วนใหญ่มักจะหมายถึงเส้นเอ็นฉีกขาดจากกันออกเป็น2ส่วนและข้อเข่าจะไม่มั่นคง

A00550F01

MCL ฉีกขาด (ซ้าย) และ  LCL ฉีกขาด (ขวา)

MCL มักจะได้รับการบาดเจ็บบ่อยกว่าLCL เนื่องจากโครงสร้างของเข่าด้านนอกของด้านข้างจะซับซ้อนกว่า ดังนั้นถ้าLCLได้รับการบาดเจ็บ โครงสร้างส่วนอื่นๆในเข่าอาจได้รับการบาดเจ็บตามไปด้วย

 

 

 

 

สาเหตุ (Cause)

การบาดเจ็บเส้นเอ็นด้านข้างมักมีสาเหตุมาจากโดนแรงกระแทกเข่าด้านข้าง

MCLฉีกขาดจากการกระแทกเข่าด้านข้างด้านนอกเข้าไปข้างในไปชนเข่าอีกข้าง ส่วนกระกระแทกเข่าด้างข้างด้านในขาหนีบออกไปด้านนอกจะทำให้LCLบาดเจ็บ

 

อาการ (Symptoms)

-ปวดตรงด้านข้างเข่า ถ้าMCLบาดเจ็บจะปวดด้านข้างด้านในขาหนีบ ถ้าLCLบาดเจ็บจะปวดด้านข้างด้านนอกเข่า

-เข่าบวม

-ไม่มั่นคง รู้สึกเหมือนเดินแล้วจะล้ม เคลื่อนหลุด

 

การตรวจทางแพทย์ (Doctor examination)

การตรวจทางร่างกายและประวัติผู้ป่วย(Physical examination and patient history)

เมื่อมาพบแพทย์ครั้งแรก แพทย์จะถามถึงอาการและประวัติการรักษา

 

เมื่อแพทย์ได้ตรวจร่างกาย แพทย์จะเช็คโครงสร้างเข่าทั้งหมดและเปรียบเทียบกับข้างที่ไม่ได้รับบาดเจ็บ การบาดเจ็บของเส้นเอ็นส่วนใหญ่สามารถวินิจฉัยได้จากการตรวจร่างกาย

การตรวจถ่ายภาพ(Imaging tests)

การตรวจอื่นๆอาจช่วยยืนยันการวินิจฉัยของแพทย์ รวมถึง

X-rays ถึงแม้ว่าภาพX-raysจะไม่แสดงการบาดเจ็บของเส้นเอ็นแต่มันจะแสดงให้เห็นว่ามีการบาดเจ็บอื่นๆที่เกี่ยวข้องกับกระดูกหักหรือไม่

MRI ภาพMRIจะทำให้เห็นลักษณะของเนื้อเยื่ออ่อนเช่นเส้นเอ็นด้านข้างชัดเจนขึ้น

 

การรักษา(Treatment)

คนไข้ที่MCLหรือLCLอย่างเดียวบาดเจ็บมักจะไม่ต้องผ่าตัด แต่ถ้าLCLบาดเจ็บแล้วมีส่วนอื่นบาดเจ็บด้วยก็จะต้องรักษาโดยการผ่าตัด

การรักษาแบบไม่ผ่าตัด(Nonsurgical treatment)

ประคบเย็น(Ice) การประคบเย็นเป็นเรื่องสำคัญที่จะช่วยให้อาการดีขึ้น วิธีการประคบที่เหมาะสมคือใช้นำแข็งทุบประคบโดยตรงบริเวณที่บาดเจ็บประมาณ15-20นาทีในทุก1ชั่วโมง ไม่ควรใช้ถุงประคบเย็น(“Blue” ice)วางบนผิวหนังโดยตรงและยังได้ผลดีไม่เท่ากับน้ำแข็งประคบ

ใส่Knee Brace(Bracing) คนไข้ต้องปกป้องเข่าตัวเองจากการโดนกระแทกด้านข้างที่ทำให้เกิดการบาดเจ็บซ้ำ และอาจต้องเปลี่ยนการใช้ชีวิตประจำวันเพื่อที่จะหลีกเลี่ยงกิจกรรมเสี่ยงต่างๆ แพทย์อาจแนะนำให้คนไข้ใส่Knee braceเพื่อที่ป้องกันแรงกดหรือแรงstresss  และอาจแนะนำให้ใช้ไม้ค้ำยันเพื่อเลี่ยงการลงน้ำหนักไปที่ขา

กายภาพบำบัด(Physical therapy) แพทย์อาจแนะนำให้ออกกำลังกายฝึกความแข็งแรง โดยท่าเฉพาะที่แพทย์แนะนำจะช่วยฟื้นฟูความแข็งแรงของกล้ามเนื้อขาให้เข่ากลับมาทำหน้าที่ได้ตามปกติ

การรักษาแบบผ่าตัด(Surgical treatment)

การบาดเจ็บของเส้นเอ็นด้านข้างส่วนใหญ่สามารถรักษาให้หายได้โดยไม่ต้องผ่าตัด ถ้าเส้นเอ็นด้านข้างฉีกขาดแบบที่ไม่สามารถสมานเองได้ หรือมีเส้นเอ็นอื่นๆขาดร่วมด้วย แพทย์อาจแนะนำให้ผ่าตัดเพื่อเย็บซ่อมเส้นเอ็น

 

การกลับมาเล่นกีฬา(Return to sports)

เมื่อคนไข้กลับมาเคลื่อนไหวได้ตามปกติ  และเดินไม่กะโผลกกะเผลก แพทย์จะอนุญาตให้ค่อยๆเพิ่มกิจกรรมตามลำดับจนกลับไปเล่นกีฬาได้

ยกตัวอย่างเช่น ถ้าคนไข้เล่นฟุตบอล กิจกรรมที่เริ่มต้นคือวิ่งจ้อกกิ้ง ตามมาด้วยวิ่งเร็วระยะสั้น วิ่งอย่างเต็มที่ และเตะลูกบอล

แพทย์อาจแนะนำให้ใส่ผ้าพันข้อขณะเล่นกีฬาด้วย ขึ้นอยู่กับระดับความอักเสบที่จะเกิด

 

นัดหมายแพทย์ผู้เชี่ยวชาญปรึกษาเอ็นเข่าฉีกขาด คลิ๊ก!

Comments

comments

ใส่ความเห็น

อีเมล์ของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องที่ต้องการถูกทำเครื่องหมาย *

*

คุณอาจจะใช้ป้ายกำกับและคุณสมบัติHTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>